Bordronuzdaki en büyük kesinti kalemi genellikle SGK primidir. Bu prim yalnızca bir kesinti değil, emeklilik, sağlık ve iş kazası güvencelerinizin karşılığıdır. İşleyişini bilmek hem bugünkü maaşınızı hem gelecekteki haklarınızı anlamanızı sağlar.
SGK primi ne işe yarar?
Sosyal Güvenlik Kurumu'na ödenen primler dört ana sigorta kolunu finanse eder:
- Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası — emekli aylığı, malullük aylığı ve ölüm aylığının kaynağıdır
- Genel sağlık sigortası — hastane ve ilaç giderlerinizin karşılanmasını sağlar
- Kısa vadeli sigorta kolları — iş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve analık hallerini kapsar
- İşsizlik sigortası — ayrı bir fon olup işsizlik ödeneği için kullanılır
2026 prim oranları
Bir çalışanın brüt ücreti üzerinden hesaplanan prim oranları, işçi ve işveren arasında paylaştırılır.
| Sigorta kolu | İşçi payı | İşveren payı | Toplam |
|---|---|---|---|
| Malullük, yaşlılık, ölüm | %9 | %11 | %20 |
| Genel sağlık sigortası | %5 | %7,5 | %12,5 |
| Kısa vadeli sigorta kolları | — | %2 | %2 |
| SGK toplamı | %14 | %20,5 | %34,5 |
| İşsizlik sigortası | %1 | %2 | %3 |
| Genel toplam | %15 | %22,5 | %37,5 |
Tabloda dikkat çeken nokta, işveren payının işçi payından belirgin şekilde yüksek olmasıdır. Brüt 100 TL ücret ödeyen bir işveren, aslında 122,5 TL maliyete katlanır.
Prime esas kazanç: taban ve tavan
Prim hesaplanırken kullanılan brüt ücretin alt ve üst sınırları vardır. Bu sınırlar her yıl asgari ücrete endeksli olarak belirlenir.
Taban: 2026 yılında prime esas kazancın alt sınırı asgari ücret olan 33.030 TL'dir. Bu tutarın altında ücret bildirilemez.
Tavan: Üst sınır, asgari ücretin dokuz katı olan 297.270 TL'dir. Brüt ücreti bu tutarı aşan çalışanlarda prim, yalnızca tavan üzerinden hesaplanır.
Beş puanlık işveren indirimi
5510 sayılı Kanun'un 81. maddesi uyarınca, belirli koşulları sağlayan işverenlerin malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası primlerinden 5 puanlık indirim yapılır. Bu indirim uygulandığında işveren payı %20,5 yerine %15,5 olur.
İndirimden yararlanmak için işverenin şu koşulları sağlaması gerekir:
- Aylık prim ve hizmet belgelerini yasal süresinde vermiş olmak
- Primleri yasal süresinde ödemiş olmak
- SGK'ya prim, idari para cezası ve gecikme zammı borcu bulunmamak
- Kayıt dışı sigortalı çalıştırmamak
Bu indirim çalışanın net maaşını etkilemez; yalnızca işverenin toplam maliyetini düşürür. Hesaplama aracımızda işveren maliyeti hesaplanırken standart %20,5 oranı kullanılır.
Prim gün sayısı ve emeklilik
SGK'ya bildirilen her ay 30 gün olarak sayılır. Ayın kaç gün çektiğinden bağımsız olarak tam çalışılan bir ay 30 prim günü kazandırır.
Emeklilik için gereken prim gün sayısı sigorta başlangıç tarihinize göre değişir. 8 Eylül 1999 sonrası ilk kez sigortalı olanlar için genel kural 7.200 gün, 30 Nisan 2008 sonrası başlayanlar için ise 7.200 günden başlayıp kademeli olarak 9.000 güne çıkan bir tablo geçerlidir.
Eksik gün bildirimi yapılan aylarda prim günü de eksik yazılır. Ay içinde işe girdiyseniz veya ücretsiz izin kullandıysanız, o ay için 30 günden az prim bildirilir ve emeklilik hesabınız bu oranda geriler.
Eksik gün nedenleri
İşveren, bir çalışanın ayda 30 günden az çalıştığını bildirdiğinde bunun nedenini de belgelemek zorundadır. En sık karşılaşılan eksik gün kodları şunlardır:
- İstirahat (raporlu günler)
- Ücretsiz izin
- Ay içinde işe giriş veya işten çıkış
- Devamsızlık
- Kısmi süreli çalışma
Raporlu geçen günlerde işveren ücret ödemez; bunun yerine SGK geçici iş göremezlik ödeneği öder. Bu ödenek genellikle günlük kazancın üçte ikisi kadardır ve ilk iki gün için ödenmez.
Primlerinizi nasıl kontrol edersiniz?
e-Devlet üzerinden "SGK Tescil ve Hizmet Dökümü" sorgulaması yaparak tüm çalışma geçmişinizi, bildirilen prim günlerini ve prime esas kazançlarınızı görebilirsiniz.
Bu dökümü düzenli kontrol etmek önemlidir. İşverenin gerçek ücretinizden düşük bildirim yapması veya prim günlerini eksik göstermesi durumunda hem emeklilik hem de işsizlik ödeneği haklarınız zarar görür. Böyle bir durum tespit ederseniz SGK'ya başvurarak hizmet tespiti talep edebilirsiniz.
Özet
SGK primi işçiden %14, işverenden %20,5 oranında kesilir; işsizlik sigortasıyla birlikte toplam yük brüt ücretin %37,5'ine ulaşır. Prim hesabı 2026 yılında 33.030 TL taban ve 297.270 TL tavan arasında yapılır. Prim gün sayınız doğrudan emeklilik hakkınızı belirlediği için e-Devlet üzerinden düzenli kontrol edilmesinde fayda vardır.