Bordronuzda gördüğünüz küçük tutarlı kesinti kalemi damga vergisidir. Tutar olarak diğer kesintilerin yanında mütevazı kalsa da, hesaplanma mantığı diğerlerinden tamamen farklıdır.
Damga vergisi nedir?
Damga vergisi, 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu kapsamında, hukuki işlemleri belgeleyen kâğıtlardan alınan bir vergidir. Maaş bordrosu da kanun ekindeki listede yer aldığı için bu verginin konusuna girer.
Yani teknik olarak damga vergisi maaşınızdan değil, maaşınızı belgeleyen bordrodan alınır. Bu ayrım, verginin neden matrah üzerinden değil doğrudan brüt tutar üzerinden hesaplandığını açıklar.
Oran ve hesaplama
Ücret ödemelerinde damga vergisi oranı binde 7,59'dur. Bu oran 2026 yılında da geçerlidir.
Gelir vergisinden farkı önemlidir: gelir vergisi SGK primleri düşüldükten sonraki matrahtan hesaplanırken, damga vergisi doğrudan brüt ücret üzerinden hesaplanır. Ayrıca artan oranlı değil, sabit oranlıdır.
Örnek hesaplamalar
| Brüt ücret | Hesaplanan damga | İstisna | Ödenecek |
|---|---|---|---|
| 33.030 TL | 250,70 TL | 250,70 TL | 0,00 TL |
| 50.000 TL | 379,50 TL | 250,70 TL | 128,80 TL |
| 75.000 TL | 569,25 TL | 250,70 TL | 318,55 TL |
| 100.000 TL | 759,00 TL | 250,70 TL | 508,30 TL |
Asgari ücret damga vergisi istisnası
2022 yılından itibaren asgari ücrete isabet eden damga vergisi tüm çalışanlar için istisnadır. Uygulamada her çalışanın hesaplanan damga vergisinden 250,70 TL (33.030 × 0,00759) düşülür.
Bu nedenle asgari ücretle çalışanlar damga vergisi ödemez. Daha yüksek ücret alanlar ise yalnızca aradaki farkı öder.
Diğer ödemelerde damga vergisi
| Ödeme türü | Damga vergisi | Gelir vergisi |
|---|---|---|
| Normal ücret | Var (binde 7,59) | Var |
| Fazla mesai ücreti | Var | Var |
| İkramiye, prim | Var | Var |
| Kıdem tazminatı | Var | Yok (istisna) |
| İhbar tazminatı | Var | Var |
| Yıllık izin ücreti | Var | Var |
| Muafiyet içi yemek yardımı | Yok | Yok |
Kıdem tazminatı gelir vergisinden istisna olmasına rağmen damga vergisine tabidir. Bu, damga vergisinin ücretten değil belgeden alınmasının doğal sonucudur.
Damga vergisinden istisna olan haller
- Asgari ücrete isabet eden kısım (tüm çalışanlar için)
- Yasal sınırlar içindeki yemek ve yol yardımları
- Ölüm, doğum ve evlenme yardımları
- Görevin gereği olarak ödenen gerçek yol ve konaklama giderleri
- İşsizlik ödeneği ve kısa çalışma ödeneği
Kim beyan eder ve öder?
Ücret bordrolarına ilişkin damga vergisinde sorumlu işverendir. İşveren, çalışanın ücretinden kestiği damga vergisini muhtasar ve prim hizmet beyannamesiyle vergi dairesine beyan eder ve öder.
Çalışanın bu konuda ayrı bir yükümlülüğü yoktur. Ancak bordronuzu kontrol ederken hesaplamanın doğru yapıldığından ve istisnanın uygulandığından emin olmakta fayda vardır.
Özet
Damga vergisi, brüt ücret üzerinden binde 7,59 oranında hesaplanan sabit oranlı bir vergidir. Gelir vergisinden farklı olarak matrah değil brüt tutar esas alınır. Asgari ücrete isabet eden 250,70 TL'lik kısım tüm çalışanlar için istisnadır. Kıdem tazminatı gelir vergisinden istisna olsa da damga vergisine tabidir.